Wat zijn executieve vaardigheden? En waarom is dit zo handig om te weten? 3 november 2020

Executieve vaardigheden zijn superinteressant: het maakt het opvoeden en begeleiden van kinderen veel makkelijker als je hier iets over weet.

Een herkenbaar voorbeeld: ouders vinden het vaak vermoeiend dat hun kind ‘treuzelt’ bij naar bed gaan of opstaan en naar school gaan. Vaak ben je zelf dan al moe, of ben je gericht op het resultaat en de deadline (op tijd in bed liggen voordat iedereen te moe is, op tijd op school/sport komen)…

Treuzel, babbel…

Hoe zorg je dan dat je kind niet met slechts 1 sok aan voor het raam staat te kletsen over gekleurde tandpasta?
Boos worden heeft op zo’n moment totaal geen zin (als het al ooit zin heeft). Je kind gaat er niet beter door luisteren of handelen als ij je geduld verliest. Straffen en belonen werkt bij deze dromers ook zelden.

[Denk je nu ‘Vertel het mij liever tijdens een coachingsgesprek’ klik dan hier]

Wat werkt wel bij deze droomdenkers?

Het oefenen met en trainen van plannen en uitvoeren is de beste aanpak. Hoe train je dat? Niet bij naar bed gaan, opstaan en naar school gaan. Dan geeft het maar stress, vooral als je zelf als ouder niet kalm blijft (bel me gerust als je hier hulp bij kunt gebruiken).
Train het spelenderwijs! Letterlijk met spelletjes, buiten een parcours maken of een speurtocht of een hut. Binnen met bordspelletjes. Bak koekjes, maak pizza’s. En geniet van de pret, want met plezier leer je meer.
Spelen doet (ver)wonderen!

Meer lezen over executieve vaardigheden

In mijn boek De droomdenker gaat het over Wouter, die een beetje anders is dan de meeste kinderen in zijn klas. Zelf heeft hij dat niet altijd in de gaten. Er gebeurt zoveel in zijn hoofd en in zijn lijf, dat hij niet altijd meekrijgt wat anderen doen of bedoelen. Daar denkt Wouter wel graag over na, als hij merkt dat er iets niet duidelijk is. Maar ja, dan blijven zijn gedachten daar weer op hangen en mist hij nog meer van wat er gebeurt.
Zo komt het geregeld voor dat de juf ineens ongeduldig tegen hem doet. Ze denkt dat hij niet oplet, niet meedoet, flauw doet.
Maar dat is helemaal niet wat er gebeurt: Wouter is heel druk met wat ze gezegd heeft. Kon ze maar zien wat er binnen gebeurt…

Zie jouw lijf en hoofd als een bioscoop

Naast het verhaal over Wouter staan vragen en oefeningetjes, waarmee een lezer (samen of alleen) kan laten weten hoe hij of zij dit wel of niet herkent. Dat is handig: zo doet de lezer iegenlijk ‘een boekje open’ over zijn/haar binnenkant. Heel handig voor de omgeving.
Want stel dat je een bioscoop hebt, waar allemaal interessante films in draaien, en je zet niets op de buitenkant van het gebouw… weet dan iemand dat het interessant kan zijn wat daar binnen gebeurt? Het is heel handig om te kunnen vertellen over wat je voelt en denkt.

Kun jij dit als ouder?

Ongelooflijk veel volwassenen hebben hier moeite mee: beseffen wat ze denken en voelen. Beseffen dat het bij een ander anders gaat. Dat het handig is om gevoelens, emoties, gedachten, wensen te uiten. Het is dus ook logisch dat kinderen het niet vanzelf aangeleerd krijgen. En toch is het vaak een kwestie van een paar kwartjes die moeten vallen.

Labels: hoogbegaafd, hoogsensitief, beelddenker, moeite met executieve vaardigheden

In De droomdenker staat na het verhaal uitleg over hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit, beelddenken en over executieve vaardigheden. Dit zijn termen om mee te kunnen bespreken hoe het makkelijker kan worden voor deze droomdenkers, thuis en op school. Sommige mensen noemen het labels. Ze helpen bij het praten over wat er aan de hand kan zijn.

Lees verder onder de afbeelding

Executieve functies

Wouter vindt het leuk om te spelen met getallen, maar de tafels opnoemen lukt hem nog steeds niet. Hoe kan dat? Dit gaat over executieve functies.

Je hersenen hebben allerlei verschillende ‘afdelingen’, net zoiets als in een warenhuis of een fabriek. Die gebieden hebben elkaar nodig, maar ze doen hun eigen ding en hebben hun eigen talent. Het is nuttig om te onderzoeken of de taken die je wilt laten uitvoeren in je brein, worden uitgevoerd in het gespecialiseerde gebied. Even wat uitleg:

In de hersenstam zijn vanaf je start in het leven je hartritme en ademhaling geregeld. In het reptielenbrein daar omheen worden alle automatische zaken opgeslagen.

Daar weer omheen zit het zoogdierenbrein. Daarin kun je logisch redeneren, waarbij je kunt bedenken waarom dingen ze zijn zoals ze zijn. Dat zoogdierenbrein kan maar één ding tegelijk.

Hoogbegaafde kinderen gebruiken vooral hun zoogdierenbrein, om lekker te blijven beredeneren bijvoorbeeld (denk aan Wouter met zijn telefoonnummers). Hierin kun je net zo gemakkelijk vijf keer vijf optellen, waardoor je antwoord dus beredeneerd is, en niet automatisch.

Voor sommige dingen die je leert, is het handig om ze te automatiserenen daarvoor moet je je reptielenbrein gebruiken, en dan levert het tijdswinst op bij bijvoorbeeld de tafels, veters strikken, aankleden.

Grappig: je kunt oefenen met opslaan in het reptielenbrein door juist wél twee dingen tegelijk te doen.

– tafels leren terwijl je een bal moet gooien en vangen

– traplopen met een bakje water in je handen waar je niet mee mag morsen

– naar een verhaal luisteren terwijl je je aankleedt

Jij bent vast ook creatief: wat voor ideeën heb jij gekregen bij deze uitleg? Waar ga jij mee aan de slag?

[fragment uit De droomdenker, (c) Suzanne Buis]

Samen lezen en leren

Met het boek kun je op papier aan de slag. Het fijne is dat het via het verhaal van Wouter gaat, met veel mooie illustraties. Het voelt dus niet als een werkboek, en toch kun je er in werken, schrijven en tekenen. Het wordt een soort gebruiksaanwijzing van jezelf.
Handig voor ouders en de juf of meester op school, muziekles of bij sport.

Bestel De droomdenker (als je wilt kan deze worden gesigneerd voor jouw droomdenker!).

Interessante boeken over executieve vaardigheden

Slim, maar…

Voor leerkrachten

Voor psychologen, therapeuten, zorg/hulpverleners

Van Novilo het makkelijk bruikbare boek Actief executief

Lees meer over executieve vaardigheden op de site van SLO

Veel plezier met al deze nuttige en bruikbare informatie!

HELP!

En kun je hulp gebruiken, boek mij dan gerust als coach!
(c) Suzanne Buis, Droomdenkers Talentcentrum