Over hoogsensitiviteit gesproken 29 juni 2020

Op de Dag van de Overprikkeling werd Suzanne Buis geïnterviewd door Vrouw van de Telegraaf:

Het ene moment intens genieten van een zonsondergang, het andere moment bloedchagrijnig door de zandkorrels tussen je tenen en je man die maar door blijft kakelen: het is voor hoogsensitieve mensen bijna dagelijkse kost. Op de Dag van de Overprikkeling spreken we met de hoogbegaafde en hoogsensitieve Suzanne Buis.

Pas toen ze zich wat meer ging verdiepen in hoogbegaafdheid, kwam Suzanne op het spoor van hoogsensitiviteit, ook wel hooggevoeligheid (HSP) genoemd. Ze is zelf hoogbegaafd en in veel gevallen hangt dit samen met hoogsensitiviteit. Ook bij haar drie dochters ziet ze steeds vaker kenmerken van HSP naar voren komen. “Wanneer je hoogsensitief bent, heb je vaker dan anderen last van overprikkeling. Er is geen eenduidige definitie van HSP en het uit zich bij iedereen anders, maar het wordt vaak omschreven als een diepgaande verwerking van prikkels en informatie. Alles komt extra scherp binnen, op een soort hoger niveau, waardoor je veel prikkels ook intenser beleeft.”

Intens
Die intense beleving uit zich zowel positief als negatief, legt Suzanne uit. “Ik kan bijvoorbeeld ineens ontzettend genieten van de natuur. ‘Wow, moet je die lucht zien’, zeg ik dan tegen een vriend of vriendin. ‘Waar heb je het over?’, is dan vaak het antwoord. Ook kunnen mijn kinderen intens liefdevol zijn, veel complimentjes geven of er écht van genieten als ze met me komen knuffelen. Als de omstandigheden positief zijn, zijn de effecten vaak ook positief. Helaas is dat niet altijd zo.”

Overprikkeld
Als een hoogsensitief iemand overprikkeld raakt, kan ze ook van het ene op het andere moment tegen het plafond zitten. “Bijvoorbeeld als ik me in een groep mensen begeef waarbinnen heel veel herrie is, of wanneer mensen me bestoken met vragen. Dan is de situatie an sich al stressvol, en als er dan ook nog eens iemand bij komt die naast me een appel begint te eten, kan het afgelopen zijn. Ik weet dat van mezelf. Zoveel prikkels kan ik niet direct verwerken, dan zoek ik echt een andere situatie op.
Voor mensen die zich niet realiseren dat ze te maken hebben met overprikkeling, kan het vervelend zijn om het ene moment die vriendelijke sensitieveling te zijn, maar het volgende moment juist een overprikkelde hork. Als je al gestrest bent, kunnen de meest alledaagse dingen ineens vreselijk vervelend zijn. Je lievelingsbh bijvoorbeeld, die normaal altijd zo lekker zat, kan na een wasbeurt een onverdraagbaar buiginkje hebben in de beugel, waardoor je hem de hele dag voelt zitten.”

Omgaan met hoogsensitiviteit
Dat Suzanne van zichzelf weet dat ze hoogsensitief is, scheelt al een hoop. “Ik weet dat ik stress zo veel mogelijk moet vermijden en me er soms ook bij moet neerleggen dat situaties niet helemaal lopen zoals ik wil. Ook betekent hoogsensitiviteit niet dat iemand zich als koningin maar de hele tijd van de omgeving kan verlangen dat zij zich aanpassen, vind ik. Als ik merk dat ik te veel prikkels krijg, geef ik dat eerlijk aan. Aan collega’s, aan vrienden, familie… het is echt beter om gewoon open te zijn, dan dat ze je na een tijd huilend terugvinden in de bezemkast. Als ik bijvoorbeeld zeg: ‘Hou op, het is even genoeg’, dan bedoel ik ook echt: hou op. Mijn grenzen zijn al lang en breed bereikt en ik doe mijn best om terug te schakelen naar kalmte. Anderen kunnen je daar dan in helpen.”

Vermoeiend
“Vaak is het ook hartstikke vermoeiend dat ik alles zo nadrukkelijk registreer. Ik houd altijd alles en iedereen in de gaten, neem altijd de belangen van al mijn gesprekspartners in ogenschouw en probeer daar in bijna alle situaties op te anticiperen. Als ik dit zeg, hoe reageert hij/zij dan? En als deze afspraken worden gemaakt, wat heeft dat dan voor consequenties voor hem/haar? Het is ook goed je zo nu en dan te realiseren dat je sommige dingen ook aan een ander moet overlaten en niet alles naar je moet toetrekken. Even rust. Loslaten. Dat helpt.”

Op zoek naar prikkels
Hoogsensitieve mensen zijn paradoxaal genoeg ook in verhoogde mate júist op zoek naar prikkels, legt Suzanne uit. Er bestaat zelfs een variant op hoogsensitiviteit waarbij dit enigszins doorslaat. Dit is het geval bij de high sensation seekers. Suzanne: “Zij willen continu externe input. ‘Zullen we gaan dansen? Is het al te laat om nog naar het strand te gaan? Misschien nog even snel ergens iets eten?’ De prikkels geven op dat moment dan een kick, maar daarna wordt het teveel. Dit wordt ook vaak omschreven als ‘één voet op het gaspedaal en één op de rem’. Continu vooruit willen en geprikkeld worden, maar daarna merken dat het je teveel wordt en weer net zo hard op de rem trappen omdat je bloedchagrijnig, oververmoeid of boos bent. Al die prikkels kunnen dan simpelweg niet zo snel verwerkt worden.”

Bron: Vrouw, Telegraaf, 23 juni 2020

 Kun je hulp gebruiken bij omgaan met hoogsensitiviteit en overprikkeling? Suzanne Buis is beschikbaar als coach voor kinderen, jongeren en volwassenen.

Boek Suzanne Buis als coach

Kijk wat Suzanne Buis over hoogsensitiviteit vertelt in deze video’s
Over hoogsensitiviteit gesproken: gevaarlijke uitspraken
Over hoogsensitiviteit gesproken: angst en vertrouwen