Als een kind iets NIET wil 28 maart 2021

Droomdenkers, hoogbegaafde, hoogsensitieve kinderen hebben vaak een sterke wil.. en een sterke niet-wil.
Gastblog van Anna Garssen

Toen ik een paar weken geleden mijn twee kinderen van school kwam halen, was de oudste (10 jaar) erg chagrijnig. Hij wilde niks en ging vervelend doen tegen zijn broertje. Dat doet hij niet zomaar. Dus vroeg ik voorzichtig nog wat door over hoe het op school was. Hij vertelde me dat de juf had gezegd dat hij (en de andere kinderen van de klas) een spreekbeurt moest houden. De datum stond ook al vast. Hij had de juf gezegd dat hij de spreekbeurt echt niet wilde doen, maar dat hielp niet.

Verschil

Er is een verschil tussen iets niet willen (geen zin hebben) en iets NIET willen (over je grens moeten gaan) en het is ontzettend belangrijk om daar het verschil in te zien én om daarop in te spelen. Dit geldt voor alle kinderen en nog sterker voor hoogbegaafde kinderen, vanwege hun hoogsensitiviteit en sterke behoefte aan autonomie. Op school wordt ‘niet willen’ vaak opgevat als: ik moet het kind aanmoedigen en over een drempel helpen. Dat is op zich prima, maar dit is niet prima -en het kan zelfs traumatisch zijn voor het kind- als een kind iets NIET wil.

Luisteren

In dat geval moet je echt anders reageren. Heb een rustig gesprekje met het kind om erover te praten en vooral om te luisteren, zonder het kind ook maar enige kant op te willen krijgen. Puur om erachter te komen wat het kind hierover denkt en voelt. Dat is wat ik deed met mijn zoon en al snel wist ik dat hij de spreekbeurt NIET wilde doen. Ik vroeg hem of hij de spreekbeurt op een andere manier wilde doen, een die meer bij hem past. Ik noemde wat voorbeelden, zoals iets in het computerprogramma Scratch maken en dat aan de klas laten zien, of zijn spreekbeurt thuis opnemen op video. Maar dat was ook geen optie. Dat snap ik.

Veilige bakens

Voor elk kind is het belangrijk dat een ander ze serieus neemt en je achter ze staat. Voor een hoogsensitief kind is die behoefte nog veel sterker. Alle hoogbegaafde kinderen zijn in meer of mindere mate hoogsensitief. Ze hebben begeleiders nodig die als een veilige baken voor ze zijn, mensen bij wie ze altijd terecht kunnen en waar ze zichzelf kunnen zijn. Hoogbegaafde kinderen zijn daarnaast ook erg zelfstandig in het bepalen van wat ze zelf willen en hebben die ruimte ook echt nodig. Wanneer ze iets echt NIET willen, voelen ze dat tot in hun botten. Als je over die grens gaat, ontstaan er problemen. Wanneer je regelmatig over de grenzen van het kind gaat, kan dat leiden tot ernstige problemen.

Vind samen een oplossing

Ik praatte er met de juf over, ze ging ervan uit dat dit een situatie was van ‘over de drempel helpen’. Uiteindelijk hebben ze op school nog eens met mijn zoon over gepraat en spraken ze samen af dat hij de spreekbeurt voor 1 volwassene en 1 (door hem gekozen) kind gaat doen. Hij is blij met deze uitkomst, deze manier past op dit moment bij hem.

Niet bang zijn

Als een kind iets NIET wil, zijn sommige mensen bang dat als je erin meegaat het kind vervolgens helemaal niets meer wil, dat het kind elke keer als er een opdracht is die hij of zij niet zo leuk vindt, het meteen zal opgeven. Ik geloof hier niet in. Het is wel belangrijk om goed aan te voelen waar de grens ligt tussen iets niet willen en iets NIET willen. Dat doe je (hopelijk) ook voor jezelf. Een extreem voorbeeld: je hebt misschien geen zin om op je werk het printerpapier te vervangen, maar je doet het toch omdat je het nut ervan inziet en zo erg is het ook weer niet. Maar je wilt NIET dat iemand je op de verkeerde manier aanraakt en dus zorg je er ook echt voor dat het niet (meer) gebeurt. Dat is het verschil. Als mensen je goed helpen bij ongewenste intimiteiten, zal je nog steeds het printerpapier vervangen en je voelt je veilig in je werkomgeving.

Zo werkt dat ook bij kinderen en voor het elk kind ligt de grens tussen iets niet willen en iets NIET willen op een andere plek. Je hoeft niet bang te zijn dat er chaos uitbreekt wanneer je respecteert wanneer een kind iets NIET wil. Het kind voelt zich dan juist gezien en veilig en geeft dat aan je terug door je te vertrouwen.

(c) Anna Garssen (klik hier als je wilt reageren op het artikel)

 

Meer lezen, luisteren en leren over het begeleiden van deze kinderen met een sterke wil?

Suzanne Buis Mijn hoogbegaafde puber